Προσκεκλημένοι Ομιλητές
Κεντρικές Ομιλίες
Eva Jablonka
Professor of Education, Department of Education and Psychology, Freie Universität Berlin
Critique (with the help) of mathematics
Taking Critical Mathematics Education as my point of departure, I view critique as an open-ended process of examining practices that privilege specific forms of mathematics‑related knowledge, in particular in policymaking and administrative control. I will first highlight some unescapable ambivalences and inevitable challenges involved in this form of critical thinking in mathematics education. Based on these considerations, I will present examples of critical examinations of quantification and mathematisation and consider how these could be used to expand the repertoire of critique (with the help) of mathematics in the curriculum.
Δέσποινα Πόταρη
Καθηγήτρια, Τμήμα Μαθηματικών, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Η διδασκαλία των μαθηματικών και η ανάπτυξη της: Θεωρητικοί και μεθοδολογικοί προβληματισμοί
Στην ομιλία θα παρουσιάσω αρχικά τα βασικά θέματα στα οποία έχει εστιάσει η έρευνα της Διδακτικής των Μαθηματικών σχετικά με τη μελέτη της διδασκαλίας των μαθηματικών και της ανάπτυξης της τα τελευταία είκοσι χρόνια. Θα συζητήσω, επίσης, πώς αυτά τα θέματα διαφοροποιούνται ανά εκπαιδευτική βαθμίδα. Στη συνέχεια, θα παρουσιάσω θεωρητικές οπτικές που έχουν αξιοποιηθεί στο πεδίο, αναδεικνύοντας τη σημασία τους για την κατανόηση των φαινομένων της διδασκαλίας. Θα δώσω παραδείγματα από τη χρήση της Θεωρίας της Δραστηριότητας στη μελέτη της διδασκαλίας και της ανάπτυξής της στη δική μου έρευνα, αναδεικνύοντας μεθοδολογικά, εμπειρικά και θεωρητικά ζητήματα. Τέλος, θα αναφερθώ σε μελλοντικές κατευθύνσεις της έρευνας και τη σύνδεση της με την εκπαιδευτική πρακτική.
Στρογγυλό Τραπέζι (Panel)
Τριαντάφυλλος Τριανταφυλλίδης
Καθηγητής, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Διερευνητική Μάθηση και Μαθηματική Μοντελοποίηση στα Νέα Προγράμματα Σπουδών: Καλλιεργώντας κριτικές «Συνήθειες του Νου» στη μαθηματική εκπαίδευση
Το παρόν Στρογγυλό Τραπέζι επιδιώκει να αναδείξει τον τρόπο με τον οποίο τα Νέα Προγράμματα Σπουδών (φιλοδοξούν να) επαναπροσδιορίζουν τον ρόλο της μαθηματικής εκπαίδευσης στην χώρα μας. Στο πλαίσιο του 11ου Πανελλήνιου Συνεδρίου της Εν.Ε.Δι.Μ., η συζήτηση εστιάζει στη στενή σχέση μεταξύ της ανάπτυξης διδασκαλίας των Μαθηματικών και της καλλιέργειας της κριτικής σκέψης, καθώς και στον τρόπο με τον οποίο η Διερευνητική Μάθηση και η Μαθηματική Μοντελοποίηση συμβάλλουν σε αυτήν τη σύνδεση.
Με τα Νέα Προγράμματα Σπουδών, το μάθημα των Μαθηματικών δεν περιορίζεται στη διδασκαλία εννοιών. Αντίθετα προσανατολίζεται στην καλλιέργεια κριτικών τρόπων σκέψης όπου η γνώση προσεγγίζεται ως ενεργός διάθεση για δράση: ως ικανότητα να παρατηρείς, να θέτεις ερωτήματα, να δοκιμάζεις ιδέες, να παίρνεις αποφάσεις και να αναστοχάζεσαι.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι «Συνήθειες του Νου» αποτελούν κεντρικό στοιχείο της μαθησιακής εμπειρίας. Η Μαθηματική Μοντελοποίηση προσφέρει ένα πλαίσιο στο οποίο οι μαθητές εξασκούνται στη διατύπωση και στον έλεγχο υποθέσεων, χρησιμοποιώντας μαθηματικά εργαλεία για να κατανοήσουν και να παρέμβουν σε αυθεντικά προβλήματα. Αντίστοιχα, η Διερευνητική Μάθηση δημιουργεί συνθήκες για παραγωγικό συλλογισμό και αναστοχασμό, βοηθώντας τις μαθήτριες και τους μαθητές να αξιολογούν τις ιδέες τους, να επιλέγουν κατάλληλες στρατηγικές και, όταν χρειάζεται, να μετασχηματίζουν τις αρχικές τους σκέψεις καταλήγοντας στην κριτική αναθεώρηση και την αλλαγή των προσωπικών στρατηγικών (δηλαδή, των «συνηθειών»).
Με αυτόν τον τρόπο, η μαθηματική εκπαίδευση αποκτά έναν πιο δυναμικό χαρακτήρα: η μαθηματική γνώση δεν αντιμετωπίζεται ως σύνολο στατικών αληθειών, αλλά ως ένα σύστημα πεποιθήσεων και κανόνων δράσης που αναπτύσσεται διαρκώς. Η διδασκαλία καλείται να δημιουργήσει τις συνθήκες ώστε οι μαθήτριες και οι μαθητές να καλλιεργούν τρόπους σκέψης που τους επιτρέπουν να αντιμετωπίζουν προβλήματα του πραγματικού κόσμου με ευελιξία, κριτική διάθεση και δημιουργικότητα. Το Στρογγυλό Τραπέζι στοχεύει να αναδείξει αυτές τις διαστάσεις και να συζητήσει πώς μπορούν να ενταχθούν, με ρεαλιστικό και παιδαγωγικά τεκμηριωμένο τρόπο, στη σχολική διδακτική πρακτική.